Przedsiębiorczość wymaga konkretnych kompetencji, umiejętności podejmowania decyzji i organizowania własnego czasu. W tej lekcji poznasz te zagadnienia.
Czym są kompetencje przedsiębiorcze?
Warto wiedzieć, z czego składają się kompetencje przedsiębiorcze.
Definicja
Kompetencje składają się z trzech podstawowych elementów:
- Wiedza (wiem co): Zgromadzone informacje i teoria. Przykład: wiedza o tym, jak założyć spółkę z o.o., znajomość przepisów podatkowych, wiedza z zakresu marketingu.
- Umiejętności (potrafię): Praktyczna zdolność do zastosowania wiedzy w rzeczywistości. Przykład: umiejętność sporządzenia biznesplanu, sprawne posługiwanie się arkuszem kalkulacyjnym, negocjowanie cen z dostawcą.
- Postawy (chcę i dążę): Nasz stosunek do otoczenia, wartości i motywacja. Przykład: etyczna uczciwość, chęć do ciągłej nauki, determinacja w pokonywaniu trudności rynkowych.
Zarządzanie czasem (time management)
Efektywne wykorzystanie czasu to cecha każdego dobrego menedżera i przedsiębiorcy.
Definicja
Oto 4 kluczowe techniki zarządzania czasem, które musisz znać:
1. Macierz Eisenhowera (priorytetyzacja)
Dzieli zadania według dwóch kryteriów: ważności i pilności. Pomaga to zadecydować, co zrobić natychmiast, co zaplanować, co oddelegować, a czego w ogóle nie robić.
| Pilne | Niepilne | |
|---|---|---|
| Ważne | Zrób teraz (np. awaria serwera, przygotowanie raportu na dziś) | Zaplanuj (np. nauka do matury, budowanie relacji, sport) |
| Nieważne | Oddeleguj (np. odebranie paczki, segregowanie dokumentów) | Wyeliminuj (np. bezcelowe przeglądanie mediów społecznościowych) |
Ważność zadania oceniamy względem celu, a pilność względem terminu i konsekwencji opóźnienia. „Zrób teraz” oznacza zapewnienie szybkiej realizacji lub reakcji. Nie wymaga osobistego wykonania każdej czynności: specjalistyczną awarię może usunąć odpowiednio przygotowany pracownik.
2. Zasada Pareto (zasada 80/20)
Zasada Pareto mówi, że niewielka część przyczyn lub działań często odpowiada za dużą część rezultatów. Ilustruje to proporcja 80/20, np. 20% klientów może generować 80% przychodów. To przybliżenie, a nie ścisłe prawo. W zarządzaniu czasem pomaga znaleźć działania, które mają największy wpływ na cel.
3. Technika Pomodoro
Metoda oparta na pracy w interwałach czasowych. Polega na intensywnej pracy przez 25 minut (bez żadnych rozpraszaczy), po których następuje 5 minut pełnego odpoczynku. Po 4 takich cyklach robi się dłuższą przerwę (15-30 minut).
4. Metoda ALPEN
Narzędzie do codziennego planowania zadań:
- A (niem. Aufgaben) – Zestawienie zadań i planowanych działań.
- L (niem. Länge) – Szacowanie czasu trwania poszczególnych czynności.
- P (niem. Pufferzeiten) – Rezerwowanie czasu na przerwy i nieprzewidziane zdarzenia. Zgodnie z zaleceniem metody zwykle planuje się zadania na około 60% dostępnego czasu pracy, a około 40% pozostawia jako bufor.
- E (niem. Entscheidungen) – Podejmowanie decyzji o priorytetach (np. delegowanie).
- N (niem. Nachkontrolle) – Kontrola efektów pod koniec dnia i przenoszenie niezrealizowanych zadań.
Proces podejmowania decyzji
Podejmowanie decyzji w warunkach ryzyka i niepewności to nieodłączny element działalności gospodarczej. Proces ten powinien przebiegać według logicznych etapów.
Etapy podejmowania decyzji:
Metody wspomagające podejmowanie decyzji:
- Drzewo decyzyjne: Graficzna metoda ułatwiająca analizę decyzji wieloetapowych oraz szacowanie ryzyka i oczekiwanych zysków w różnych scenariuszach.
- Burza mózgów (Brainstorming): Technika zespołowa, w której generuje się jak najwięcej pomysłów bez ich natychmiastowej oceny (ocena następuje w drugim etapie).
- Analiza za i przeciw (Bilans zysków i strat): Prosta tabela zestawiająca korzyści i koszty każdego wariantu decyzyjnego.
Ćwiczenie praktyczne
Zadanie: Bartek ma do zrobienia:
- Kluczowy klient oczekuje dziś odpowiedzi na reklamację; Bartek jako jedyny może zatwierdzić proponowaną rekompensatę.
- Umowa z obecnym dostawcą kończy się za trzy miesiące. Bartek chce wcześniej porównać oferty, aby obniżyć przyszłe koszty.
- Zamówione materiały biurowe trzeba odebrać dziś do godziny 16. Może to zrobić dostępny współpracownik bez angażowania Bartka.
- Bartek zamierza w godzinach pracy obejrzeć serial, niezwiązany z jego obowiązkami.
Przyporządkuj zadania do ćwiartek macierzy Eisenhowera i zaproponuj sposób postępowania.
Bartek powinien podjąć następujące decyzje:
- Reklamacja klienta – zapewnić szybką odpowiedź i samodzielnie zatwierdzić rekompensatę, ponieważ tylko Bartek ma do tego uprawnienia.
- Porównanie ofert dostawców – zaplanować z wyprzedzeniem, zanim obecna umowa wygaśnie.
- Odbiór materiałów – przekazać współpracownikowi, który może wykonać to zadanie.
- Serial – usunąć z planu pracy; odpoczynek można zaplanować poza godzinami pracy.
Podsumowanie
Zapamiętaj:
- Kompetencje przedsiębiorcze to połączenie wiedzy, umiejętności oraz postaw.
- W zarządzaniu czasem kluczowa jest priorytetyzacja (Macierz Eisenhowera), która wykorzystuje ważność i pilność, oraz zasada Pareto (80/20) jako przybliżenie pomagające szukać działań o największym wpływie. Pomocne są też techniki takie jak Pomodoro czy metoda ALPEN.
- Proces decyzyjny zawsze zaczyna się od identyfikacji problemu, a kończy na ocenie skutków wdrożonego rozwiązania.
Szybka wskazówka
Sprawdź wiedzę